Recente publicaties

Als u suggesties voor deze rubriek heeft, wilt u dan een email sturen naar de secretaris van de Vereniging met de relevante informatie: auteur, titel, uitgever, plaats van uitgave, prijs, pagina’s, isbn, eventueel waar te bestellen.

 

2018

Tussen gemeynte en landschapspark. Zes generaties boeren op Mortelshof (1829-2005). Onlangs is een lijvig boek verschenen over de geschiedenis van een boerderij in Midden- Limburg in de gemeente Sint-Odiliënberg, vijf km ten zuidoosten van Roermond. Mortelshof – genoemd naar de Mortel, een inmiddels doorgevallen vennetje in een zeer oud rivierdal – heeft zich ontwikkeld van een particuliere ontginningsboerderij op wat eeuwenlang gemeenschappelijke heidegrond was geweest van de dorpelingen van Linne en Sint-Odiliënberg, tot een gemengd en tevens selectiebedrijf voor zaaigranen en pootaardappelen vanaf ± 1925. (Het logo van een tamme kastanjeboom op de juten aardappelzak raakte alom bekend in het zuiden van Nederland en in het aangrenzende België; de boerderij ligt in een glooiend landschap tussen twee kastanjelanen in.)
Behalve agrarische geschiedenis met aandacht voor de ontwikkeling van de coöperatieve organisaties van de Limburgse Land- en Tuinbouw Bond (LLTB), in het bijzonder in de Roerstreek, bevat dit boek van 736 pagina’s met meer dan 450 illustraties ook een familiegeschiedenis.
Exact honderd jaar is deze boerderij eigendom geweest van drie generaties Slangen. In dit boek wordt aangetoond dat de volkswijsheid “(ver)werven, erven en (be)derven” van toepassing is geweest op opkomst, bloei en ondergang van dit familiebedrijf.  In dat opzicht kan dit boek heel leerzaam zijn voor families die vandaag de dag van doen hebben met de problematiek van een bedrijfsopvolging.
Tot slot, de negentiende-eeuwse boerderij werd begin 1945 vernietigd. In 1947-1948 werd een nieuwe boerderij gesticht, een streekeigen versie van het zogenaamde ‘Midden-Limburgse Maasdaltype’, dat model staat voor een naoorlogs gemengd bedrijf uit de tijd van de wederopbouw. Na de ‘ontmenging’ en voortgaande specialisatie in de daaropvolgende decennia bleven pootaardappelen en varkens de boventoon voeren.
Eind 2005 werd het bedrijf opgeheven en gingen de akkers over naar Stichting het Limburgs Landschap die hier nu een landschapspark beheert. De latere economiegebouwen rondom de boerderij (waaronder een moderne varkensstal, aardappelkoelhuis, glazen bewaarplaats voor de kieming van pootgoed, bijenstal, enz.) zijn in 2012 ontmanteld zodat nu nog de ‘bakstenen burcht’ resteert.

Jaak Slangen, Tussen gemeynte en landschapspark. Zes generaties boeren op Mortelshof (1829-2005) (Leiden 2018)
ISBN: 978 90 817575 1 5        Prijs: € 45 (inclusief verzendkosten: €55.60).  www.mortelshof.nl.
Het boek kent een beperkte oplage van 400 ex. en is in eigen beheer uitgegeven. Het is te bestellen via: jaak.sla@gmail.com.
IBAN: NL11 ASNB 0708 0775 87.

 

Van melkrijder tot fabrieksdirecteur. In 1955 zie je overal in Friesland de rokende pijpen van kleine zuivelfabriekjes. Talloze Friezen vinden werk in een van die ruim honderd fabrieken. Zwaar werk: melkbussen tillen, laden en lossen, kaas keren, flessen dragen, soms met veel lawaai, stank en hitte. Vijfentwintig jaar latere zijn er nog maar zo’n dertig zuivelfabrieken over in Friesland. De melk wordt per tank opgehaald en de ontvangst is volautomatisch, steeds meer handelingen worden met machines verricht. Het werk is lichter, maar vergt mee kennis. Het platteland verliest zijn dorpsfabrieken, maar door technologische vernieuwing blijft de Friese zuivelsector internationaal concurrerend. In deze rijk geïllustreerde uitgave oud-personeelsleden, van melkrijder tot directeur, over de veranderingen die zij tijdens hun loopbaan hebben meegemaakt. Het zijn stuk voor stuk boeiende verhalen over verschillende levens in de zuivel: een groepsportret van een Friese topsector. 160 pagina’s. ISBN 978 9492 457 196. Prijs € 22,50, te bestellen bij CB en Uitgeverij Het Kanaal (058-2135253.) Het boek is voortgekomen uit een onderzoek van Jan Ybema aan de Fryske Akademy.

 

2017

Land van glas – tuinbouwgeschiedenis. Aan de hand van de lotgevallen van de familie Moerman in Bleiswijk geeft auteur en agrarisch journalist Koen van Wijk een levendig beeld van de ontwikkelingen in de tuinbouw gedurende de twintigste eeuw. Van de opkomst en de eerste kassen, het veilingwezen, de introductie van de tomatenteelt, de rol van onderzoek en innovaties als biologische gewasbescherming en steenwolteelt. Ook de gebeurtenissen op het nationale en wereldtoneel zoals de crisis, wereldoorlogen en wederopbouw dringen door in het gezinsbedrijf van familie Moerman. Naast de tuinbouwgeschiedenis geeft Land van glas dankzij herkenbare details ook een goed beeld van het leven in een agrarisch gezin. Het boek kost € 19,99 en is te koop bij de boekhandel en via internetwinkels.  ISBN 978 94 004 05646.

 

2014

Met Voor en door boeren? De opkomst van het coöperatiewezen in de Nederlandse landbouw vóór de Tweede Wereldoorlog heeft Ronald Rommes een belangrijk boek geschreven. Op basis van nieuw bronnenonderzoek brengt hij de feitelijke ontwikkeling van de oprichting van coöperaties in de landbouw in kaart en geeft daarmee antwoord op vele vragen als wanneer, waar, waarvoor en door wie de coöperaties werden opgericht. Het boek  (320 pp) is verschenen bij uitgeverij Verloren en in de boekhandel te koop voor 30 euro.