Berichten verwante organisaties

Hier worden bijvoorbeeld vacatures geplaatst, of call for papers of andere zaken die interessant zijn voor de leden van de VLG. De Call for Papers (CfP) zijn hier met name geplaatst om de leden van de VLG attent te maken op wat er op dit moment aan het front van de wetenschap op ons terrein gebeurt.

De volgorde is bepaald door de datum van het evenement van dichtbij in de tijd tot verder weg.

Bijeenkomsten & Symposia

  • RCE – Amersfoort. Symposium: Aardkundig erfgoed versterkt gebiedsopgaven. Aardkundig erfgoed vertelt het verhaal van ons land: van ijsbedekkingen en rivierlopen tot door de mens opgebrachte plaggendekken en opgestoven duinen. Deze waarden geven gebieden hun eigen karakter en bieden daarnaast concrete aanknopingspunten voor duurzame gebiedsontwikkeling, en waterbeheer en bodembeleid. Maar hoe zetten we deze kennis in voor de toekomst? Op deze middag verbinden we onderzoekers, adviseurs, ontwerpers en beheerders om aardkunde actief in te zetten bij gebiedsopgaven. Centraal hierbij staan kennis, inspiratie, samenwerking en betrokkenheid. Op het symposium wordt de nieuwe Nationale Kenniskaart Aardkundig Erfgoed gepresenteerd, samen met het nieuwe afwegingskader voor de omgang met aardkundig erfgoed bij gebiedsopgaven.
  • RCE. Jubileumeditie, 20ste Landschaps contactdag met als thema ‘Grensoverstijgende Landschappen’. Deze vindt plaats op 8 en 9 oktober 2026 in het ENCI-complex, Lage Kanaaldijk 115 in Maastricht. Het thema dit jaar is ‘grensoverstijgende landschappen’. Grenzen kunnen variëren van tastbare naar onzichtbare concepten zonder duidelijke afbakening en worden ook bepaald door persoonlijke perceptie. Voor de ene vormt de grens een obstakel, voor de andere een opportuniteit. Bijna 200 jaar geleden gingen België en Nederland staatkundig uit elkaar en ontstond een ‘wij-zij’ gevoel. Maar het landschap waarin wij (samen)leven laat zich niet gauw uiteendrijven. Het heeft meer dan ooit nood aan verbinding. In 2026 willen we grenzen overstijgen en sluiten we een mentaal verdrag over een sectoroverschrijdende, transversale samenwerking rond het thema landschap in de Lage Landen. De Landschapscontactdag 2026 nodigt onderzoekers, terreineigenaars en -beheerders, praktijkwerkers, beleidsmakers, ontwerpers en erfgoedspecialisten uit om samen te reflecteren over dit brede en verbindende thema.
  • Het Fries Landbouwmuseum. Lezing Landschap van toen. Donderdag 8 oktober;20:00 uur. Entree donateurs gratis. Anderen € 5.00 pp.
    Stel je voor: je loopt over een oud kerkpad door het Swettegebied, het weidelandschap direct ten noorden van Aldeboarn. Niet nu, maar ruim tachtig jaar geleden. Hoe zag het landschap er toen uit? Hoe werd het land beheerd en welke kruiden bloeiden er tussen de grassen?
    Een deel van de antwoorden ligt in het archief van Tresoar, in tientallen rapporten die tussen 1941 en 1945 werden opgesteld door drie Wageningse onderzoekers. Na jarenlang in dozen te hebben gelegen, werden ze opnieuw bestudeerd door Jeroen Wiersma in het kader van het Fellowship van de Freonen fan Tresoar.
  • Op 28 oktober besteedt het Platform Groen Erfgoed (RCE) aandacht aan: De toekomst van het tuinhistorisch onderzoek.
  • Het Veterinair historisch genootschap houdt zijn najaarsbijeenkomst op woensdag 4 november 2026 in Restaurant ‘De Engel’, Burgemeester Wallerweg 2, 3991 DM Houten. Het programma begint om 10.30. Het thema is: De Geschiedenis van de anatomie en het bewegingsapparaat van het paard in kunst en wetenschap
  • Het Fries Landbouwmuseum maakt een tijdlijn. Het eerste ontwerp is gepresenteerd op 2 mei 2026. Op deze tijdlijn komen 100 jaar landbouwgeschiedenis, maar ook het heden en de toekomst tot leven. We willen hiermee de innige verwevenheid van landbouw met de Friese samenleving laten zien. Dat kunnen wij natuurlijk niet alleen. In de expositie staat daarom een oproep aan iedereen centraal om zijn of haar persoonlijke landbouwgeschiedenis met ons te delen. Wij hopen vanaf 2 mei vele bijzondere objecten, foto’s en vooral verhalen te mogen ontvangen! Een selectie van deze bijdragen zal de komende maanden opgenomen worden in de tijdlijn. Op het slotsymposium op 18 december vindt de feestelijke presentatie van de tijdlijn plaats.

Nieuwe onderzoeksgroep en website

Sinds eind Augustus is er een nieuwe onderzoeksgroep van start gegaan onder leiding van Judith Pollmann, Spinozaprijs winnares en verbonden aan de RU Leiden, die onze aandacht meer dan verdient. Ze noemen zich de Nieuwe PLAG (Plattelandsgeschiedenis) en hebben een eigen website. Hans Mol was aanwezig bij de ten dooplating ervan en heeft er een verslag van geschreven.

De groep heeft mooie plannen. Ze gaan onderzoek doen naar plattelandsgeschiedenis vanaf de vroeg moderne tijd tot nu. Behalve specifieke onderwerpen is een van hun eerste activiteiten het maken van een handboek dat helpt bij de bestudering van de plattelandsgeschiedenis. De voortgang ervan is hier te volgen.

VRIJWILLIGERS WELKOM: HisGIS.nl: navigeren door het Nederland van 1832

Waar moderne navigatiesystemen ons vandaag door de wereld leiden, doet HisGIS.nl dat voor het Nederland van 1832. De website HisGIS.nl digitaliseert daarmee het oudste kadaster van Nederland, zo’n 3 miljoen percelen, met informatie over wie waar woonde, welke grond iemand bezat en waarvoor die werd gebruikt. Voor ruim twee derde van Nederland is dit nu al vrij te raadplegen op je eigen computer.

Drie voorbeelden van wat je ermee kunt

Biodiversiteit en landschap. Door de negentiende-eeuwse kaarten te vergelijken met het huidige landgebruik brengen ecologen in kaart hoe bossen, heide en beekdalen zich hebben ontwikkeld. Dit is cruciaal voor natuurherstel en archeologisch onderzoek.

Sociaal-economische geschiedenis. Onderzoekers lezen negentiende-eeuwse steden opnieuw: welke wijken waren dichtbevolkt en arm, waar sloegen stedelijke pokkenepidemieën het hardst toe, en hoe kwam sociale ongelijkheid tot uitdrukking in wie welke grond bezat.

Genealogie en familiegeschiedenis. Particulieren zoeken uit welke huizen en akkers hun voorouders bezaten, vergelijkbaar met Verborgen Verleden, maar dan zelf, thuis, achter de eigen computer

Nieuwe vrijwilligers van harte welkom

De website HisGIS.nl zou niet bestaan zonder de tomeloze inzet van vrijwilligers. Dankzij de financiering is de ondersteuning van vrijwilligers geïntensiveerd en is er meer ruimte gekomen voor onderlinge kennisdeling, zowel tijdens de jaarlijkse vrijwilligersbijeenkomst als doorlopend via online video- en chatkanalen. HisGIS zoekt nog actief nieuwe mensen om de kwaliteit van de data te verbeteren en nieuwe data toe te voegen. Geïnteresseerden kunnen zich aanmelden via de website.

Recente promoties (aflopende chronologische volgorde)

  • Arnoud Jensen (Universiteit Antwerpen, 12 Februari 2026). De titel van zijn proefschrift is: Boeren als rentmeesters: Pacht tussen winst, macht en natuur in de Lage Landen, 1200-1400. Promotoren zijn: Tims Soens (Antwerpen) en Thijs Lambrecht (Gent).
  • Junhao Cao (Utrecht Universiteit, 25 Februari 2026). De titel van zijn proefschrift is: ‘Property Rights and Agricultural Growth in Northwestern Europe, 1300–1800. Promotoren zijn: Dr Jessica Dijkman en Professor Bas van Bavel (beide Utrecht Universiteit).
  • Bram Hilkens (Erasmus University Rotterdam, 22 Mei 2026) De titel van zijn proefschrift is: ‘Living of the Land? Land Inequality in Early Modern Holland, 1543–1708’. Promotoren zijn: Dr Daniel R. Curtis (Erasmus University Rotterdam), Professor Angelique Janssens (Radboud University), en Professor Paul van de Laar (Erasmus University Rotterdam).

Veni toekenning 2026

Het vormen van groene werelden: Tuinbouwkennis en tuinbouwexpertise in de Republiek (1600-1800) Dr. J.W.H. Chen, (Universiteit van Amsterdam)

Sinds de zeventiende eeuw staat Nederland wereldwijd bekend om zijn uitstekende tuinbouw. Mensen ontwikkelden technieken om in hun lokale klimaat planten van over de hele wereld te kunnen kweken. Dit project beschouwt tuinbouw als een kennisdomein en onderzoekt hoe tuinbouwexpertise in de vroegmoderne Republiek werd ontwikkeld. Dit onderzoek bekijkt hoe de wisselwerkingen tussen praktische ervaring, geformaliseerde kennis en het lokale klimaat expertise vormden en beïnvloedden. Het project analyseert teksten en afbeeldingen over tuinbouw en door middel van digitale methoden. Het toont de verschillende processen van kennisproductie in de tuinbouw en biedt een uniek historisch perspectief op Nederlands groen erfgoed

Elke boerderij een tuin. Dr. L.L.E. Ditzler, (Wageningen University & Research)

Europese boeren zitten klem: de maatschappij dicteert dat ze voedsel moeten produceren én de natuur moeten beschermen. Ze hebben echter weinig manoeuvreerruimte binnen de beperkingen van de ‘fabriekslandbouw’. Sommige, buitengewoon innovatieve, ‘lighthouse’ boeren hebben manieren gevonden om hieruit te breken: hun boerderijen lijken meer op tuinen dan op fabrieken. Wat kunnen we van hen leren om de landbouw weer op gang te helpen? Dit project gebruikt een unieke onderzoeksaanpak die kunst en ontwerp integreert om te onderzoeken hoe het idee van de tuin kan bijdragen aan het oplossen van de uitdagingen waar Europese boeren voor staan

Unearth, Re-earth: Erfgoedactivisme en lokale kennis bij extractielandschappen in transitie. Dr. M. Mela, (Vrije Universiteit Amsterdam)

Hoe mensen zich verhouden tot hun omgeving door middel van geschiedenis, cultuur en plaats is noodzakelijke kennis te midden van de klimaatcrisis. Unearth, Re-earth onderzoekt hoe erfgoed wordt ingezet om milieuschade te beperken en een duurzamere toekomst te verbeelden. Het project onderzoekt drie landschappen gevormd door mijnbouw en energiewinning in Nederland, Griekenland, en Chili die deel uitmaken van de energietransitie. Door veldwerk, archiefonderzoek en samenwerking met lokale partners laat het project zien hoe praktijken en protestbewegingen uit het verleden de huidige zorg voor het milieu beïnvloeden. De bevindingen ondersteunen een eerlijkere, plaatsgebonden aanpak van klimaat- en energietransities.

Call for Papers & Future Workshops and conferences

  • The European Society for Environmental History (ESEH) is pleased to invite proposals for panel sessions, individual papers, book presentations, posters, roundtables, and more experimental presentation formats for its upcoming biennial conference. The conference theme, Environmental History Beyond Disciplinary Boundaries, aims to highlight and reinforce the interdisciplinary and transdisciplinary nature and culture of environmental history.The Conference will be held in Salzburg, Austria, from 7 to 10 September 2027. It is organised by the ESEH and the University of Salzburg.
    The deadline for submissions is 15 October 2026, 23:59 CET. Notifications will be sent out in February 2027.
    Submit: https://www.conftool.pro/eseh2027/. Conference website: http://www.eseh2027.at/ .Download here the call in PDF.Tentoonstellingen
  • Call for papers for the Second Annual Dutch Colonial Environmental History Network Workshop Call 2026. The one-day workshop is on 11 december 2026 in Wageningen. Deadline for submission is 1 October 2026 We are especially interested in presentations and talks centred around the following themes: 1 Conceptualising colonial environmental history; 2. Understanding colonial landscapes.3. Methods and approaches for historical environmental analysis; 4. Data for historical environmental analysis. We welcome attendance from scholars at all career stages (PhD, early and mid-career as well as seniors). We aim to reserve about half of workshop for PhD and other early career researchers.
  • The workshop “The History of Agrochemicals and International Development: Knowledge, Politics, and Business, 1940s to the Present” will take place on 6 November 2026 at the European University Institute, Florence, Italy. The goal of this workshop is to explore how agrochemicals have influenced the relationship between scientific knowledge, international development agendas and approaches, and national political priorities in different regions of the world. Furthermore, it aims to investigate the role of business companies and other non-governmental actors in shaping strategies for and against the use of agrochemicals. We invite contributions that analyze how agrochemicals have interacted with human and natural environments in specific localities. We are equally interested in how these interactions have been debated, legitimized, or contested within scientific communities, development organizations, and national and international politics.
  • Agricultural Heritage and the Public History of Agriculture after 1945 in Northern and Western Europe: Collecting, Interpreting and Presenting Agriculture in a Changing Society. Workshop, 23-24 November 2026, Leuven (Belgium). Across Northern and Western Europe, institutions, researchers and professionals dedicated to agricultural heritage and the public history of agriculture, ranging from museums to specialized heritage libraries and archives, are confronted with profound conceptual and practical challenges. While many collections remain firmly anchored in pre-1945 or early industrial agriculture, the period after 1945 (and especially after 1960) raises fundamental questions about heritage selection, interpretation and public engagement. Post-war agriculture was reshaped by rapid motorization, chemical inputs, scientific expertise, policy intervention, market integration and globalization, developments that are difficult to capture through traditional object-centered collections and conventional exhibition or archival practices. We invite museum professionals, librarians, researchers, (public) historians, archivists and curators to submit paper proposals that engage with the challenges of collecting, interpreting and presenting agricultural heritage from the post-war period. We also welcome contributions from researchers in agricultural history, heritage studies, memory studies or science and technology studies whoseanalytical frameworks can enrich the discussion.
  • Bridging Boundaries. Interdisciplinary Perspectives on the Environmental History of the Low Countries. On Thursday and Friday, 3-4 December 2026, the interdisciplinary conference on environmental history in Gent (Belgium) will take place.  It invites contributions that study environmental change in the Low Countries (defined as the regions located between the North Sea and the Rhine) from Antiquity to modern times. Contributions that cross boundaries between different disciplines (inter-, multi-, or transdisciplinary research) are particularly welcome. Organizing committee: prof. dr. Maïka De Keyzer, dr. Sander Govaerts, dr. Stefan Meysman, prof. dr. Thijs Lambrecht, prof. dr. Tim Soens en prof. dr. Christophe Verbruggen.
  • Contested Countryside. Conflicts, claims and the making of the modern world. Friday 11-Saturday 12 june 2027, Ghent (Belgium). 8th Conference International Association of Strikes and Social Conflicts Co-organised by the Commodity Frontiers Initiative Hosted by Amsab-Institute of Social History and Ghent University. In this conference we explore and discuss the dialectical relationship between dispossession and resistance along two interrelated lines. First, we study countrysides as contested frontier zones in a comparative and long-term perspective. Frontiers are envisioned as historical and dynamic processes of both incorporation and differentiation, through which we can grasp the imbalances of incorporation processes, emphasising the role of the margins and friction zones and integrating nature and ecology as a defining part of the global economy. In a second line we investigate how the commodification of the rural world as an infinite set of localised but often interconnected processes was embedded in capitalist expansion and its political economy at large, and how this has affected forms of conflict and resistance.

.

Tentoonstellingen

  • Food for Thought | Second Thought. Te zien vanaf 3 oktober 2026 tot zomer 2027 in het Fries Landbouw Museum. Waar komt ons eten vandaan? Hoe werkt ons wereldwijde voedselsysteem? En hoe zorgen we ervoor dat er ook in de toekomst voldoende en verantwoord voedsel is?  In Food for Thought brengt fotograaf en filmmaker Kadir van Lohuizen de wereld achter ons voedsel indrukwekkend in beeld. De tentoonstelling laat zien hoe omvangrijk en internationaal ons voedselsysteem is en welke bijzondere positie Nederland daarin inneemt. Second Thought gaat verder waar Food for Thought vragen oproept. De tentoonstelling richt de blik op de toekomst en laat zien hoe boeren, bedrijven, onderzoekers en andere betrokkenen werken aan oplossingen voor de uitdagingen binnen ons voedselsysteem.
  • Good Food in het Nederlands Fotomuseum van 12 juni tot en met 1 november 2026. De tentoonstelling brengt een wereldwijde gemeenschap van boeren, tuinders, denkers en wetenschappers in beeld die werken aan duurzame manieren om voedsel te verbouwen – van boeren en tuinders tot onderzoekers en patissiers. Fotograaf Ruud Sies en creatief producent Hanneke van Hintum reizen sinds 2017 naar 22 landen op vijf continenten. Daar legden zij deze pioniers vast in fotografie en video, in hun eigen omgeving en vanuit hun eigen overtuigingen. In het museum zie je een selectie van deze portretten en videowerken.
  • 12 Landbouwschilderijen. Op 3 mei opent in het Veenkoloniaal Museum in de Groningse plaats Veendam de tentoonstelling 1935: Nederland in twaalf imposante schilderijen. Hier zullen voor het eerst de landbouwschilderijen uit het Nederlandse paviljoen op de Wereldtentoonstelling van Brussel in 1935 weer samen te zien zijn. De bijna drie meter hoge doeken van bollenvelden, boomgaarden en binnenvaartschepen geven een geromantiseerd beeld van agrarisch Nederland. Ze komen uit de collectie van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Zie www.veenkoloniaal museum.nl.
  • In het Bezoekerscentrum Beemster is in januari 2026 officieel een nieuwe Werelderfgoedzaal in gebruik genomen. Bezoekers krijgen hier op een toegankelijke en overzichtelijke manier informatie over de twee UNESCO Werelderfgoederen in de Beemster: de Droogmakerij de Beemster en de Hollandse Waterlinies. Met de opening van de Werelderfgoedzaal wordt een volgende stap gezet in de samenwerking tussen het Bezoekerscentrum Beemster en het Beemstermuseum, die beide zijn gevestigd aan de Middenweg 185 in Middenbeemster. Bezoekinformatie: De Werelderfgoedzaal is tot en met maart geopend op vrijdag en zaterdag van 11.00 tot 14.00 uur. Vanaf april, bij aanvang van het toeristisch seizoen, is de zaal geopend van woensdag tot en met zondag.

TV – programma: Blauw goud – Omroep Friesland

  • Zaterdag en zondag 17 en 18 oktober zendt omroep Friesland de documentaire Blauw goud uit. Het gaat over de herintroductie van vlasteelt in Friesland. De documentaire kan daarna ook online bekeken worden.


Laatst gewijzigd: 8 Oktober 2026.